อนุทินที่ 6

สรุปเนื้อหา กลุ่มที่ 2 พระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ.๒๕๔๖

         เด็กที่มีสิทธิไดรับการคุมครองตาม พ.ร.บ.คุมครองเด็ก คือบุคคลที่มีอายุต่ํากวา 18 ป บริบูรณ แตไมรวมถึงผูที่บรรลุนิติภาวะดวยการสมรส (มาตรา 4) การสมรสตองมีการจดทะเบียนสมรสโดยชอบดวยตาม ประมวลกฎหมายแพงและพาณิชยหากเปนการสมรสโดยพฤตินัยไมอยูในความหมายนี้

         หมวด ๑ คณะกรรมการคุมครองเด็ก 

         กําหนดใหมีการจัดตั้งคณะกรรมการคุมครองเด็กแหงชาติขึ้น มีอํานาจและหนาที่ที่สําคัญ คือการ เสนอความเห็นตอรัฐมนตรีเกี่ยวกับนโยบาย แผนงาน งบประมาณและมาตรการในการสงเคราะหคุมครองสวัสดิ ภาพ และสงเสริมความประพฤติเด็กรวมถึงการใหคําปรึกษา แนะนํา และประสานงานแกหนวยงานของรัฐและ เอกชนที่ปฏิบัติงานดานการศึกษา การสงเคราะหคุมครองสวัสดิภาพ และสงเสริมความประพฤติเด็ก นอกจากนี้ยัง มีอํานาจตรวจสอบสถานรับเลี้ยงเด็ก สถานแรกรับ สถานสงเคราะห สถานคุมครองสวัสดิภาพ สถานพัฒนาและ ฟนฟู สถานพินิจ หรือสถานที่ที่เกี่ยวของกับการสงเคราะหคุมครองสวัสดิภาพ และสงเสริมความประพฤติเด็กทั้ง ของรัฐและเอกชน 

         นอกจากนี้ยังไดกําหนดใหมีคณะกรรมการคุมครองเด็กกรุงเทพมหานครและคณะกรรมการ คุมครองเด็กจังหวัด เพื่อกระจายการดูแลใหเปนไปอยางทั่วถึง โดยมีอํานาจและหนาที่ที่สําคัญ คือ เสนอความเห็น ตอคณะกรรมการเกี่ยวกับนโยบาย แผนงาน งบประมาณและมาตรการในการสงเคราะห คุมครองสวัสดิภาพ และ สงเสริมความประพฤติเด็ก การใหคําปรึกษา แนะนํา และประสานงานกับหนวยงานของรัฐและเอกชนที่เกี่ยวของ การติดตาม ประเมินผลและตรวจสอบการดําเนินงานเกี่ยวกับการสงเคราะหและสงเสริมความประพฤติเด็กแลว รายงานผลตอคณะกรรมการ

          หมวด ๒ การปฏิบัติตอเด็ก 

          การปฏิบัติตอเด็กไมวาในกรณีใดตองคํานึงถึงประโยชนสูงสุดของเด็กเปนสําคัญและไมใหมีการ เลือกปฏิบัติโดยไมเปนธรรม และในพ.ร.บ. ฉบับดังกลาวยังไดกําหนดหลักเกณฑและวิธีการในการปฏิบัติตอเด็ก โดยสรุปสาระสําคัญดังนี้

              - ผูปกครองตองใหการอุปการะเลี้ยงดู อบรมสั่งสอนและพัฒนาเด็กที่อยูในความปกครองตาม สมควรแกขนบธรรมเนียมประเพณีและวัฒนธรรมแหงทองถิ่นรวมถึงการคุมครองสวัสดิภาพของเด็กมิใหเกิด อันตรายแกกายหรือจิตใจ และผูปกครองตองไมทอดทิ้งหรือละทิ้งเด็กไวหรือละเลยไมดูแลเด็ก               -ใหพนักงานเจาหนาที่ที่พ.ร.บ.ฉบับนี้กําหนดมีหนาที่คุมครองสวัสดิภาพเด็กที่อยูในเขตพื้นที่ รับผิดชอบ รวมถึงดูแลตรวจสอบสถานที่ตางๆ ที่เกี่ยวของตามที่กฎหมายกําหนด 

          นอกจากนี้ยังกําหนดมาตรการตางๆ ที่สําคัญเพื่อคุมครองเด็กทั้งทางดานรางกาย จิตใจ ชื่อเสียง หรือสิทธิประโยชนอื่นของเด็ก เชน หามบุคคลใดกระทําการอันเปนการทารุณกรรมเด็ก, หามบุคคลใดบังคับ ขูเข็ญ สงเสริมหรือยินยอมใหเด็กประพฤติตนไมสมควรหรือเสี่ยงตอการกระทําผิดในดานตางๆเปนตนและเพื่อประโยชน ในการปฏิบัติตามพ.ร.บ. ฉบับดังกลาวนี้ จึงไดกําหนดใหพนักงานเจาหนาที่มีอํานาจและหนาที่พิเศษบางประการ เชน อํานาจในการตรวจคนสถานที่, มีหนังสือเรียกบุคคลมาใหถอยคํา,เรียกใหสงเอกสารหรือหลักฐานตางๆ เปน ตน

          หมวด ๓ การสงเคราะหเด็ก 

          ในหมวดนี้ไดกําหนดลักษณะของเด็กที่พึงไดรับการสงเคราะหไวและกําหนดหลักเกณฑ วิธีการ สงเคราะหเด็ก โดยการสงเคราะหในเบื้องตนเปนการกําหนดสถานที่อยูของเด็กซึ่งตองพิจารณาตามความเหมาะสม เพื่อใหการชวยเหลือ สงเคราะห พัฒนาและฟนฟูตอไป โดยตองมีการสืบเสาะและพินิจเกี่ยวกับตัวเด็กและ ครอบครัวเพื่อหาวิธีการสงเคราะหหรือคุมครองสวัสดิภาพเด็กที่เหมาะสมโดยคํานึงถึงประโยชนสูงสุดของเด็กเปน สําคัญ

          หมวด ๔ การคุมครองสวัสดิภาพเด็ก 

          กําหนดลักษณะของเด็กที่พึงไดรับการคุมครองสวัสดิภาพ โดยในกรณีมีการกระทําทารุณกรรมตอ เด็กใหเจาหนาที่มีอํานาจแยกตัวเด็กจากครอบครัวและตองรีบจัดใหมีการตรวจรักษาทางรางกายและจิตใจ หลังจากนั้นตองจัดใหเด็กอยูในสถานที่ที่เหมาะสมเพื่อหาวิธีการคุมครองสวัสดิภาพเด็กตอไป สวนในกรณีที่พบเห็น เด็กที่เสี่ยงตอการกระทําผิด เจาหนาที่ตองดําเนินการหาขอเท็จจริงเกี่ยวกับตัวเด็กและครอบครัว ถาเห็นวาเด็ก จําเปนตองไดรับการคุมครองสวัสดิภาพหรือเห็นวาจําเปนตองไดรับการสงเคราะหเจาหนาที่ก็ตองดําเนินการจัดให มีการคุมครองสวัสดิภาพหรือการสงเคราะหตอไป ในกรณีที่มอบตัวเด็กใหแกผูปกครองหรือบุคคลที่ยินยอมรับเด็ก ไปปกครองดูแลอาจมีการแตงตั้งผูคุมครองสวัสดิภาพแกเด็กและอาจมีการวางขอกําหนดเพื่อปองกันมิใหเด็กมี ความประพฤติเสียหายหรือเสี่ยงตอการกระทําผิด

          หมวด ๕ ผูคุมครองสวัสดิภาพเด็ก 

          กําหนดหลักเกณฑและวิธีการในการแตงตั้งผูคุมครองสวัสดิภาพเด็กเพื่อกํากับดูแลเด็ก โดยอาจ แตงตั้งจากพนักงานเจาหนาที่ นักสังคมสงเคราะห หรือบุคคลที่สมัครใจและมีความเหมาะสม นอกจากนี้ยังไดมี การกําหนดหามมิใหบุคคลที่เกี่ยวของเปดเผยภาพหรือขอมูลใดๆ เกี่ยวกับเด็กหรือผูปกครองในลักษณะที่นาจะเกิด ความเสียหายแกเด็กหรือผูปกครอง

          หมวด ๖ สถานรับเลี้ยงเด็ก สถานแรกรับ สถานสงเคราะห สถานคุมครองสวัสดิภาพและ สถานพัฒนาและฟนฟู 

          กําหนดหลักเกณฑและวิธีการในการจัดตั้งสถานรับเลี้ยงเด็ก สถานแรกรับ สถานสงเคราะห สถาน คุมครองสวัสดิภาพ และสถานพัฒนาและฟนฟู และใหเจาหนาที่ที่กําหนดไวทําหนาที่กํากับดูแลและสงเสริม สนับสนุนการดําเนินงานของสถานที่ดังกลาว นอกจากนี้ยังตองมีผูปกครองสวัสดิภาพเปนผูปกครองดูแลและบังคับ บัญชา ซึ่งไดมีการกําหนดเกี่ยวกับอํานาจและหนาที่ของผูปกครองสวัสดิภาพของสถานแรกรับ, ผูปกครองสวัสดิ ภาพของสถานสงเคราะห, ผูปกครองสวัสดิภาพของสถานคุมครองสวัสดิภาพและผูปกครองสวัสดิภาพของสถาน พัฒนาและฟนฟู โดยมุงเนนใหเด็กเปนศูนยกลาง

          หมวด ๗ การสงเสริมความประพฤตินักเรียนและนักศึกษา 

          โรงเรียนและสถานศึกษาตองจัดใหมีระบบงานและกิจกรรมในการแนะแนวใหคําปรึกษาและ ฝกอบรมแกนักเรียน นักศึกษาและผูปกครองเพื่อสงเสริมความประพฤติที่เหมาะสม ความรับผิดชอบตอสังคม และ ความปลอดภัยแกนักเรียนและนักศึกษา และยังใหอํานาจแกเจาหนาที่ในการดําเนินการเพื่อสงเสริมความประพฤติ ของนักเรียนและนักศึกษา เชน การสอบถามครู อาจารยเกี่ยวกับความประพฤติของเด็ก, แนะนําหรือตักเตือน ผูปกครองเกี่ยวกับการดูแลเด็ก และสอดสองดูแลพฤติกรรมของบุคคลหรือแหลงชักจูงเด็กใหประพฤติในทางมิชอบ เปนตน

         หมวด ๘ กองทุนคุมครองเด็ก 

         ใหจัดตั้งกองทุนคุมครองเด็ก เพื่อเปนทุนใชจายในการสงเคราะห คุมครองสวัสดิภาพ และ สงเสริมความประพฤติเด็ก โดยมีคณะกรรมการบริหารกองทุนเปนผูบริหารจัดการกองทุน นอกจากนี้ยังกําหนดให มีคณะกรรมการติดตามและประเมินผลการดําเนินงานของกองทุน ทําหนาที่ติดตาม ตรวจสอบและประเมินผลการ ดําเนินงานของกองทุน แลวรายงานผลการปฏิบัติงานพรอมทั้งขอเสนอแนะตอคณะกรรมการ

         หมวด ๙ บทกําหนดโทษ

         กําหนดโทษทางอาญาแกบุคคลผูกระทําการฝาฝนบทบัญญัติตางๆ ตามที่พ.ร.บ. ฉบับนี้ไดกําหนด ไว ทั้งนี้เพื่อใหกฎหมายฉบับนี้ใชบังคับไดจริงและบรรลุผลตามความมุงหมายนั้นเอง